Say xe xảy ra khi não nhận những tín hiệu không khớp nhau từ mắt, tai trong và cơ thể khi xe di chuyển, nhất là lúc xe tăng giảm tốc, vào cua, đi đường đèo. Người bị say thường thấy chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi, mệt mỏi. Trẻ nhỏ và một số người lớn dễ say hơn.
Từ Vĩnh Phúc đi các tỉnh, có những chặng dài 3 – 5 giờ, có đoạn đèo như đường lên Sa Pa, đường vào Pù Luông. Bài viết chia sẻ những kinh nghiệm đi lại giúp giảm say xe. Đây là mẹo thực tế, không thay cho lời khuyên của bác sĩ, dược sĩ.
Trước chuyến đi
- Ngủ đủ đêm trước: thiếu ngủ làm say xe nặng hơn.
- Ăn nhẹ trước khoảng một giờ: cháo, bánh mì, tránh đồ dầu mỡ, đồ quá ngọt.
- Chọn giờ đi: sáng sớm đường thoáng, xe chạy đều, ít phanh gấp.
- Báo khi đặt xe: nói rõ mình hay say để được sắp ghế phía trước.
- Chuẩn bị đồ dùng: túi nilon, khăn ướt, nước, dầu gió, kẹo gừng.
Trên xe
- Ngồi phía trước, gần cửa sổ: nhìn về phía trước, đường chân trời.
- Không đọc sách, xem điện thoại lâu: mắt tập trung vào điểm gần làm say hơn.
- Thông gió: nhờ tài xế giữ không khí trong xe thoáng, nhiệt độ vừa phải.
- Tránh mùi nồng: hạn chế ăn đồ có mùi mạnh trên xe.
- Ngủ một giấc: nhắm mắt nghỉ giúp giảm cảm giác khó chịu.
- Uống nước từng ngụm nhỏ: không uống quá nhiều một lúc.
Dừng nghỉ đúng lúc
Với chặng 3 – 5 giờ, nên dừng nghỉ ít nhất một lần, khoảng giữa đường. Xuống xe, đi lại vài phút, hít thở không khí trong lành, đi vệ sinh. Nếu thấy bắt đầu khó chịu, hãy báo tài xế sớm để tìm chỗ dừng an toàn, đừng cố chịu đến khi quá mệt.
Nên làm và nên tránh
- Nên: ngồi phía trước, nhìn xa, thông gió, ăn nhẹ, nghỉ giữa chặng.
- Nên tránh: ngồi ghế cuối, đọc điện thoại lâu, ăn quá no, uống rượu bia trước khi đi.
- Nên: báo tài xế khi khó chịu.
- Nên tránh: cố chịu đến khi nôn mới báo.
Việc nên làm để giảm say
- Chọn ghế phía trước, nhìn về phía đường đi.
- Giữ không khí trong xe thoáng, mát vừa phải.
- Ăn nhẹ trước khi đi, mang kẹo gừng, nước lọc.
- Hạn chế dùng điện thoại, đọc sách trên xe.
- Dừng nghỉ giữa chặng, đi lại cho thoải mái.
- Nếu dùng thuốc chống say, làm theo hướng dẫn trên nhãn hoặc của dược sĩ.
Trẻ nhỏ hay say xe
Trẻ từ 2 tới 10 tuổi thường dễ say xe. Cho trẻ ăn nhẹ, ngồi ở vị trí nhìn được ra ngoài, kể chuyện, hát cùng trẻ để trẻ không chú ý vào cảm giác khó chịu. Với trẻ nhỏ, chỉ dùng thuốc khi được bác sĩ, dược sĩ hướng dẫn. Xem thêm bài đi xe đường dài với trẻ nhỏ.
Chặng đèo
Những chặng có đèo như đường lên Sa Pa, đường qua Mai Châu vào Pù Luông dễ gây say hơn. Hãy ngồi phía trước, nhìn ra xa, nhờ tài xế đi đều tay. Nếu cả nhà hay say, nên chia hành trình, nghỉ lại một chặng giữa đường.
Khi tới nơi
Sau chặng xe dài, hãy nghỉ ngơi khoảng nửa giờ, uống nước, ăn nhẹ trước khi đi tham quan. Đừng vội ăn bữa lớn ngay khi vừa xuống xe.
Vì sao ghế cuối dễ say hơn?
Ghế cuối thường chịu rung lắc nhiều hơn khi xe qua ổ gà, vào cua. Người ngồi ghế cuối cũng khó nhìn về phía trước, nên mắt và cơ thể nhận tín hiệu chuyển động không khớp nhau. Ghế phía trước hoặc hàng giữa ổn định hơn, nhìn được đường đi, giúp giảm say rõ rệt.
Mùi trong xe
Mùi thức ăn, nước hoa nồng, mùi xăng dầu có thể làm người hay say khó chịu hơn. Trên xe ghép, mỗi hành khách nên hạn chế mang đồ ăn có mùi mạnh. Nếu bạn rất nhạy cảm với mùi, hãy báo khi đặt xe, và cân nhắc mang khẩu trang hoặc khăn có mùi dễ chịu như mùi gừng, sả nhẹ.
Bấm huyệt, hít thở
Nhiều người thấy dễ chịu hơn khi hít thở chậm, sâu, nhắm mắt nghỉ ngơi. Một số người dùng vòng bấm huyệt cổ tay. Hiệu quả mỗi người khác nhau, bạn có thể thử xem cách nào phù hợp với mình.
Người mang thai, người có bệnh
Phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch, huyết áp, tiền đình nên hỏi ý kiến bác sĩ trước chuyến đi xa, đặc biệt là trước khi dùng bất kỳ thuốc chống say nào. Hãy chọn chỗ ngồi thoải mái, dừng nghỉ nhiều hơn và mang theo thuốc thường dùng.
Khi đã lỡ bị say
Nếu đã thấy buồn nôn, hãy báo tài xế để dừng ở chỗ an toàn, xuống xe hít thở không khí trong lành. Uống vài ngụm nước, ngồi nghỉ vài phút trước khi đi tiếp. Lau mặt bằng khăn ướt mát, nới lỏng quần áo. Khi lên xe lại, ngồi yên, nhắm mắt, hít thở chậm. Đừng ngại báo tài xế, vì dừng sớm vài phút tốt hơn nhiều so với cố chịu.
Ghép ghế hay bao xe?
Ghép ghế vẫn phù hợp nếu bạn chỉ hơi say nhẹ, báo trước để được ngồi ghế phía trước. Giá ghép ghế mỗi tuyến được niêm yết rõ trên website.
Bao xe hợp khi cả nhà hay say, có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc chặng xe trên 4 giờ. Bao xe giúp chủ động dừng nghỉ, chọn chỗ ngồi, điều chỉnh nhiệt độ, không ngại làm phiền khách khác. Xem thêm bài ghép ghế hay bao xe khi đi tỉnh xa.
Cách đặt xe
Gọi tổng đài hoặc nhắn Zalo với: điểm đón ở Vĩnh Phúc, điểm đến, ngày giờ đi, số người, có người hay say xe để được sắp ghế phía trước. Giá ghép ghế 18 tuyến xem tại bảng giá.
Cập nhật 10/11/2026. Giá theo bảng niêm yết trên website; quãng đường, thời gian là số tham khảo, chưa tính đón trả khách ghép.
