Ở Bắc Giang có một ngôi chùa cổ được nhiều người nhắc tới với lòng tôn kính: chùa Vĩnh Nghiêm, dân gian còn gọi là chùa Đức La. Chùa gắn với thiền phái Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông khai sáng, từng là nơi đào tạo tăng tài và in ấn kinh sách thời xưa.
Điều làm chùa Vĩnh Nghiêm nổi bật là kho mộc bản, tức những tấm ván gỗ khắc chữ ngược dùng để in kinh sách. Năm 2012, mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Từ ngày 1/7/2025, Bắc Giang thuộc tỉnh Bắc Ninh mới; chùa vẫn giữ tên quen thuộc.
Vì sao nên đến chùa Vĩnh Nghiêm?
- Về nguồn thiền phái Trúc Lâm: cùng với Yên Tử, chùa là một trong những nơi gắn với dòng thiền thuần Việt.
- Xem di sản mộc bản: hiểu cách người xưa in sách bằng ván gỗ khắc tay.
- Không gian yên tĩnh: chùa cổ, sân rộng, cây xanh, bên sông nước.
- Gần Vĩnh Phúc: khoảng 85–95 km, đi về trong ngày nhẹ nhàng.
Đi từ Vĩnh Phúc mất bao lâu?
Từ Vĩnh Phúc tới chùa khoảng 1 giờ 45 phút đến 2 giờ xe chạy, đi qua vùng Bắc Ninh rồi sang Bắc Giang. Nên xuất phát lúc 6:30 – 7:00 sáng để có buổi sáng thong thả ở chùa.
Lịch trình trong ngày gợi ý
- 7:00: xe đón ở Vĩnh Phúc.
- 9:00: tới chùa Vĩnh Nghiêm, dâng hương.
- 9:15 – 11:00: tham quan các lớp kiến trúc, khu lưu giữ mộc bản.
- 11:00 – 13:00: ăn trưa ở trung tâm Bắc Giang.
- 13:30: nếu đi bao xe, đi tiếp Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng.
- 16:00: lên xe về, tới Vĩnh Phúc khoảng 18:00.
Xem thêm bài Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng nếu muốn kết hợp.
Hiểu về mộc bản trước khi đi
Mộc bản là những tấm ván gỗ được khắc chữ Hán, chữ Nôm theo chiều ngược. Khi quét mực lên ván và ép giấy, chữ hiện ra theo chiều xuôi. Mỗi tấm ván là một trang sách. Người thợ khắc phải rất tỉ mỉ, chỉ một nét sai là phải làm lại cả tấm.
Kho mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm gồm hàng nghìn tấm, chứa nội dung kinh Phật, giáo lý và các văn bản liên quan. Khi tới chùa, hãy dành thời gian tìm hiểu, kể cho con cháu nghe về công sức của người xưa.
Điều nên biết khi thăm chùa
- Trang phục kín đáo: quần dài, áo có tay, tránh đồ quá ngắn.
- Giữ yên tĩnh: nói nhỏ, không gọi nhau ồn ào trong khuôn viên.
- Lễ vật đơn giản: hương, hoa, quả; chùa không khuyến khích đốt vàng mã.
- Không chạm vào hiện vật: nhất là khu lưu giữ mộc bản.
- Hỏi trước khi chụp ảnh: một số khu vực có thể không cho chụp.
- Giày dép dễ tháo: khi vào chính điện nên để giày dép bên ngoài.
Chọn thời điểm đi
- Đầu năm âm lịch: đông người đi lễ cầu an, chùa có lễ hội truyền thống.
- Ngày rằm, mùng một: đông vừa phải, không khí trang nghiêm.
- Ngày thường: vắng, yên tĩnh, hợp tìm hiểu di sản, đi cùng người cao tuổi.
- Mùa thu: trời mát, đi bộ trong khuôn viên dễ chịu.
Đi cùng gia đình
Với học sinh, chùa Vĩnh Nghiêm là bài học lịch sử, văn hóa rất hay về thời Trần và nghề in xưa. Với ông bà, đây là chuyến đi lễ nhẹ nhàng, đường không quá xa. Hãy mang nước uống, mũ, áo mỏng, và để xe dừng nghỉ giữa đường nếu ông bà dễ mỏi.
Ăn gì ở Bắc Giang?
Bắc Giang có bánh đa Kế, mỳ Chũ, gà đồi Yên Thế, và mùa hè có vải thiều Lục Ngạn. Mỳ Chũ và bánh đa Kế là món quà khô, dễ mang về Vĩnh Phúc.
Kiến trúc chùa Vĩnh Nghiêm
Chùa có bố cục theo lối truyền thống, gồm nhiều lớp công trình nối tiếp nhau từ ngoài vào trong: tam quan, tiền đường, thượng điện, nhà tổ, gác chuông và các dãy nhà phụ. Các mái ngói cổ, cột gỗ lớn, sân lát gạch tạo cảm giác trầm mặc. Đi chậm qua từng lớp nhà, bạn sẽ thấy rõ cách người xưa sắp xếp không gian thờ tự, tu hành và lưu giữ kinh sách.
Chùa nằm ở nơi hai dòng sông gặp nhau, phong cảnh thoáng đãng. Buổi sáng sớm hoặc chiều muộn, đứng trên đê nhìn ra sông là một khoảnh khắc rất thư thái. Nếu có thời gian, hãy dành vài phút ngồi lặng yên trong sân chùa trước khi lên xe về.
Chùa Vĩnh Nghiêm và Yên Tử
Thiền phái Trúc Lâm gắn với ba nơi quan trọng là Yên Tử, chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Côn Sơn. Tương truyền, các vị tổ Trúc Lâm từng giảng kinh, thuyết pháp ở Vĩnh Nghiêm. Vì vậy, nhiều người chọn đi lễ cả Yên Tử và Vĩnh Nghiêm trong một hành trình về nguồn. Từ Vĩnh Phúc, có thể đi Vĩnh Nghiêm trong một ngày, còn Yên Tử nên đi riêng hoặc kết hợp hai ngày. Xem thêm bài đi lễ Yên Tử từ Vĩnh Phúc.
Đi lễ chùa với tâm thế nào?
Đến chùa Vĩnh Nghiêm, nhiều người không chỉ để cầu xin mà còn để tìm sự tĩnh tâm. Hãy để điện thoại ở chế độ im lặng, đi chậm, lắng nghe tiếng chuông, tiếng mõ. Nếu có buổi tụng kinh, bạn có thể đứng phía sau lắng nghe, không làm ồn. Một chuyến đi như vậy giúp tâm trí nhẹ nhõm hơn sau những ngày bận rộn.
Ghép ghế hay bao xe?
Giá ghép ghế tuyến Vĩnh Phúc – Bắc Giang là 400.000đ một người một lượt khi lên xe ở Vĩnh Phúc, lên ở thị trấn Tam Đảo 550.000đ, ở Flamingo Đại Lải 450.000đ.
Một hai người đi lễ chùa rồi về thì ghép ghế là hợp. Gia đình, nhóm muốn kết hợp nhiều điểm, đi cùng người cao tuổi nên chọn bao xe để xe chờ và đưa cả nhóm về đúng giờ.
Cách đặt xe
Gọi tổng đài hoặc nhắn Zalo với: điểm đón ở Vĩnh Phúc, ngày đi, số người, các điểm muốn ghé. Giá chi tiết theo nơi lên xe xem tại trang tuyến Vĩnh Phúc – Bắc Giang. Một ngày về chùa cổ bên sông sẽ giúp cả nhà thêm bình yên.
Cập nhật 10/11/2026. Giá theo bảng niêm yết trên website; quãng đường, thời gian là số tham khảo, chưa tính đón trả khách ghép.
