Đi Ninh Bình, ai cũng lên lịch cho Tràng An, Tam Cốc, Bái Đính, Hang Múa. Nhưng một chuyến đi trọn vẹn còn cần những bữa ăn ngon. Vùng đất có núi đá vôi, đồng chiêm trũng và vùng ven biển Kim Sơn đã cho Ninh Bình những món ăn rất riêng: dê núi chạy trên đá, cơm cháy giòn rụm, ốc núi, rau sắng mọc trên núi.
Từ ngày 1/7/2025, Ninh Bình mới gồm cả Hà Nam và Nam Định. Bài này tập trung vào các món của vùng Ninh Bình cũ, nơi khách từ Vĩnh Phúc hay ghé nhất khi đi tham quan Tràng An, Tam Cốc, Bái Đính.
Những món nên thử
Thịt dê núi
Dê Ninh Bình được nuôi thả trên núi đá, thịt săn chắc, ít mỡ, thơm. Món nổi tiếng nhất là dê tái chanh, ăn với lá sung, lá đinh lăng, rau thơm, chấm tương gừng. Ngoài ra còn dê nướng, dê hấp, dê xào lăn, lẩu dê. Một bữa dê nhiều món là trải nghiệm khó quên.
Cơm cháy
Cơm cháy Ninh Bình giòn, vàng, được chan nước sốt thịt bò, tim cật hoặc hải sản ngay khi ăn. Tiếng xèo xèo khi rưới nước sốt lên cơm cháy nóng là "đặc sản" của bữa ăn. Cơm cháy khô đóng gói cũng là món quà được mua nhiều nhất.
Gỏi cá nhệch Kim Sơn
Cá nhệch là loài cá sống ở vùng nước lợ ven biển Kim Sơn. Gỏi cá nhệch ăn kèm nhiều loại lá, chấm nước chấm đặc biệt. Đây là món của vùng ven biển, không phải nhà hàng nào cũng có.
Ốc núi và rau sắng
Ốc núi sống trong các hang đá, được luộc, hấp sả hoặc xào. Rau sắng mọc trên núi đá, nấu canh với thịt băm hoặc tôm, ngọt thanh. Hai món này mang đậm hương vị núi rừng Ninh Bình.
Nem Yên Mạc và miến lươn
Nem chua Yên Mạc được gói trong lá, ăn kèm lá sung, tỏi, ớt. Miến lươn là món ăn sáng ấm bụng, hợp những ngày se lạnh.
Ăn theo lịch trình trong ngày
- Sáng: ăn miến lươn, bún hoặc phở ở thành phố Ninh Bình hoặc gần khu tham quan.
- Trưa: ăn dê và cơm cháy ở nhà hàng quanh Tràng An hoặc Tam Cốc.
- Chiều: uống nước mát, ăn nem chua ở quán ven đường.
- Tối: nếu ở lại, ăn ốc núi, lẩu dê ở trung tâm thành phố.
Người đi trong ngày thường chỉ có một bữa trưa thật sự ở Ninh Bình, nên hãy dành bữa này cho dê và cơm cháy.
Mẹo gọi món
- Hỏi giá trước: thịt dê có nơi tính theo suất, có nơi tính theo cân.
- Gọi vừa đủ: gọi từng món, ăn thêm nếu thấy ngon, tránh thừa.
- Thử dê tái chanh trước: đây là món đặc trưng nhất.
- Kết hợp cơm cháy: ăn cùng các món dê cho đủ no.
- Nhà có trẻ nhỏ: gọi thêm món chín như dê nướng, cơm cháy, canh rau sắng.
- Ngày lễ, cuối tuần: nhà hàng đông, nên gọi điện đặt bàn trước.
Quà mang về Vĩnh Phúc
Cơm cháy đóng gói là quà dễ mang nhất: nhẹ, khô, để được lâu. Mắm tép Gia Viễn đậm vị, cần gói kỹ để không bị đổ, bay mùi trên xe. Rượu Kim Sơn là món quà truyền thống, hãy mua loại có nhãn mác rõ ràng.
Thịt dê tươi không nên mang đi xa nếu không có thùng giữ lạnh. Trên xe ghép, hãy báo trước khi mang đồ có mùi để tài xế xếp riêng.
Kết hợp ăn uống với tham quan
- Tràng An, Tam Cốc: ăn trưa ngay quanh khu, nhiều nhà hàng dê và cơm cháy.
- Bái Đính: có khu dịch vụ ăn uống, phù hợp đoàn đông.
- Nhà thờ đá Phát Diệm: ăn hải sản, gỏi cá nhệch ở vùng Kim Sơn.
Xem thêm bài Ninh Bình trong ngày từ Vĩnh Phúc và nhà thờ đá Phát Diệm.
Món ăn theo mùa
Mỗi mùa ở Ninh Bình lại có món ngon riêng. Mùa xuân có rau sắng non, nấu canh rất ngọt. Mùa hè có các món mát như nem chua, gỏi cá. Mùa thu, mùa lúa chín ở Tam Cốc, có cơm mới thơm dẻo. Mùa đông thích hợp với lẩu dê, dê nướng, miến lươn nóng hổi.
Nếu đi vào mùa lúa chín, hãy kết hợp xem bài Tam Cốc Bích Động mùa lúa chín để lên lịch tham quan và ăn uống hợp lý.
Ăn uống cho đoàn đông
Đoàn đông người, đoàn cơ quan nên gọi điện đặt bàn trước ở nhà hàng lớn quanh Tràng An, Tam Cốc hoặc khu Bái Đính. Hãy thống nhất thực đơn theo mâm, hỏi rõ giá trọn gói, số món, đồ uống. Như vậy vừa tiết kiệm thời gian chờ, vừa tránh phát sinh chi phí ngoài dự tính.
Với đoàn có người ăn chay, hãy báo trước để nhà hàng chuẩn bị. Gần các chùa lớn thường có quán chay, cơm chay rất ngon.
Thử món dê lần đầu
Nhiều người lần đầu ăn thịt dê còn e ngại vì sợ mùi. Thịt dê núi Ninh Bình được sơ chế kỹ nên ít mùi. Nếu chưa quen, hãy bắt đầu bằng dê nướng hoặc dê xào, sau đó mới thử dê tái chanh. Ăn kèm nhiều rau thơm, lá sung, chấm tương gừng sẽ giúp món ăn dễ ăn hơn.
Ghép ghế hay bao xe?
Giá ghép ghế tuyến Vĩnh Phúc – Ninh Bình là 550.000đ một người một lượt khi lên xe ở Vĩnh Phúc, lên ở thị trấn Tam Đảo 700.000đ, ở Flamingo Đại Lải 600.000đ.
Một hai người đi chơi, ăn uống quanh khu tham quan chính thì ghép ghế là tiết kiệm. Gia đình, nhóm bạn muốn đi Tràng An buổi sáng, ăn trưa ở nhà hàng dê rồi đi tiếp Hang Múa hoặc Phát Diệm nên chọn bao xe để xe chờ và đưa cả nhóm đi các điểm.
Cách đặt xe
Gọi tổng đài hoặc nhắn Zalo với: điểm đón ở Vĩnh Phúc, ngày đi, số người, các điểm muốn ghé, giờ muốn về. Giá chi tiết theo nơi lên xe xem tại trang tuyến Vĩnh Phúc – Ninh Bình. Một chuyến Ninh Bình trọn vẹn cần cả cảnh đẹp lẫn bữa ăn ngon.
Cập nhật 10/11/2026. Giá theo bảng niêm yết trên website; quãng đường, thời gian là số tham khảo, chưa tính đón trả khách ghép.
